78 χρόνια από την ανατίναξη των γεφυρών των Δικαίων και των Λουτρών από τον ΕΛΑΣ

Κυριακή, 29 Μαϊος 2022 16:49
Written by eKypros

Σαν σήμερα πριν από 78 χρόνια οι μαχητές του ΕΛΑΣ, σε συνεργασία με Αμερικανούς σαμποτέρ, έγραψαν μια από τις πιο ένδοξες σελίδες του αντιφασιστικού αγώνα της περιόδου 1941 – 1944 στον Έβρο. Ανατίναξαν τα μεσάνυχτα 29 προς 30 Μάη 1944 τις γέφυρες των Δικαίων και των Λουτρών.

Η απόφαση για την επιχείρηση πάρθηκε από το στρατηγείο της Μέσης Ανατολής, είχε τον κωδικό «ΣΙΚΑΓΟ» και επιδιωκόμενος στόχος ήταν να διακοπεί η τροφοδοσία της ναζιστικής Γερμανίας με χρώμιο, χαλκό και άλλα μέταλλα από την Τουρκία, υλικά άκρως απαραίτητα για την πολεμική τους βιομηχανία. Μόνο από τον σιδηροδρομικό σταθμό Δικαίων περνούσαν την ημέρα περισσότερα από 200 βαγόνια φορτωμένα με χρώμιο.

Το εγχείρημα ήταν άκρως επικίνδυνο.

Στα τέλη του Μάρτη του 1944 έφτασαν από το Κάιρο στο Δέλτα του Έβρου οι Αμερικανοί σαμποτέρ μαζί με έναν τόνο εκρηκτικά. Από εκεί τους παρέλαβαν οι μαχητές του ΕΛΑΣ και με άκρα μυστικότητα τους μετέφεραν και τους φιλοξένησαν στον κόρφο της Γκίμπρενας. Επικεφαλής των Αμερικανών σαμποτέρ ήταν ο ταγματάρχης James Kelly.

Αφού όλα ήταν έτοιμα στις 29 Μάη το 1ο τάγμα του 81ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ με Διοικητή τον Λεωνίδα Τερζούδη οδήγησε μια ομάδα σαμποτέρ στη γέφυρα των Δικαίων και το 2ο τάγμα με Διοικητή τον Δημουλά Μανόλη στη γέφυρα των Λουτρών. Οι μαχητές του ΕΛΑΣ περικύκλωσαν τις γέφυρες εξασφαλίζοντας στους σαμποτέρ την άνεση να εργαστούν επί δίωρο στα πέλματα των γεφυρών.

Τα μεσάνυχτα όλα ήταν έτοιμα, άναψαν το φιτίλι, πυροδότησαν τα εκρηκτικά και οι δυο γέφυρες έγιναν κομμάτια με εκκωφαντικό θόρυβο.

Το πλήγμα για την πολεμική βιομηχανία των Ναζί τεράστιο.

Την επόμενη μέρα οι ραδιοφωνικοί σταθμοί της εποχής μετέδιδαν με πανηγυρικό τρόπο σε όλο τον κόσμο την μεγάλη επιτυχία του ΕΛΑΣ και των Αμερικανών σαμποτέρ. Για την επιτυχία του επικίνδυνου εγχειρήματος η κυβέρνηση των ΗΠΑ απέμεινε στον James Kelly τα παράσημα της «Λεγεώνας της Αξίας » και της « Πορφυράς Καρδίας» όπως γράφει ο ίδιος στα απομνημονεύματά του.

Αντίθετα στην Ελλάδα οι παρτιζάνοι του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ- ΕΠΟΝ «τιμήθηκαν» με διώξεις, φυλακές, εξορίες, εκτελέσεις από τις μετακατοχικές κυβερνήσεις.

Και ενώ στην αρχή οι κατοχικές δυνάμεις έδωσαν εντολή στους προέδρους των κοινοτήτων να τους παραδώσουν ονόματα κομμουνιστών προς εκτέλεση, τελικά δίστασαν να προχωρήσουν σε αντίποινα και μαζικές εκτελέσεις, όπως συνήθιζαν. Καθοριστική ήταν η στάση των προέδρων που αρνήθηκαν να δώσουν ονόματα και το καταρρακωμένο ηθικό τους καθώς τα νέα γι’ αυτούς δεν ήταν καθόλου ευχάριστα από το ανατολικό μέτωπο. Περιορίστηκαν να ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στον Έβρο με ένα τάγμα και 10 άρματα που ήρθαν από την Ουγγαρία.

«Διατηρούμε ζωντανή στη μνήμη των λαών την εποποιία του αντιφασιστικού αγώνα, βγάζουμε συμπεράσματα , εμπνεόμαστε και διδασκόμαστε, προκειμένου με μεγαλύτερη ωριμότητα και ετοιμότητα να αντιμετωπίσουμε τα αγωνιστικά καθήκοντά του παρόντος και του μέλλοντος» επισημαίνουν σε ανακοίνωσή τους για την επέτειο, τα Παραρτήματα Αλεξανδρούπολης και Διδυμοτείχου – Ορεστιάδας της ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ.

«Σήμερα που μαίνεται ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία και είναι ορατός ο κίνδυνος να εξαπλωθεί στην ευρύτερη περιοχή, η εμπλοκή της χώρας μας στο πόλεμο, με ευθύνη της κυβέρνησης, κρύβει τεράστιους κινδύνους και οδυνηρές συνέπειες για το λαό μας» αναφέρουν χαρακτηριστικά και υπογραμμίζουν πως «ενώνουμε τη φωνή μας με όλους εκείνους που διεκδικούν την απεμπλοκή χώρας μας από τον πόλεμο αυτό. Να σταματήσει η χώρα μας να είναι προχωρημένο φυλάκιο των πολεμικών σχεδίων ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ στην ευρύτερη περιοχή. Θέλουμε την Αλεξανδρούπολη λιμάνι των λαών. Όχι ορμητήριο των Ιμπεριαλιστών και στόχο αντιποίνων».

902.gr