Σφοδροί μονοπωλιακοί ανταγωνισμοί για τις πηγές και τους δρόμους της Ενέργειας

Με φόντο την «εξουδετέρωση των τζιχαντιστών» σε Συρία και Ιράκ, επανέρχονται άλλωστε πιο επιτακτικά σχέδια και κόντρες για τον έλεγχο ενεργειακών αγορών και δρόμων. Από τη μεριά της, η αστική τάξη της Τουρκίας εδώ και καιρό επενδύει στη μετατροπή της χώρας σε ευρύτερο ενεργειακό κόμβο, μεταξύ άλλων ιεραρχώντας και την «απορρόφηση» επικίνδυνων κραδασμών από ανακατατάξεις που προετοιμάζονται (βλ. αναβάθμιση των Κούρδων, εδαφικές αλλαγές κ.τ.λ.).

Ανησυχία για το προβάδισμα και σχέδια γεωτρήσεων

«Το όνειρο της Τουρκίας να γίνει ενεργειακό κέντρο βρίσκεται σε κίνδυνο» εκτιμούσε την Τρίτη ανάλυση σε ιστοσελίδα μεγάλης τουρκικής αστικής εφημερίδας, εξηγώντας ότι η ντόπια πλουτοκρατία προβληματίζεται για το αν θα μπορέσει να βγει ωφελημένη από τις αναδιατάξεις σε Μέση Ανατολή και Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Ανάμεσα σε άλλα, η πρόσφατη τριμερής Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου και ο αγωγός που εξετάζεται για να μεταφέρει αιγυπτιακό και κυπριακό αέριο σε Ευρώπη μέσω Ελλάδας, εμφανίζονταν ως σχέδια που «αποκλείουν την Τουρκία». Μάλιστα, αναφερόταν ότι «ο υποθαλάσσιος αγωγός για την Ελλάδα θα είναι σχεδόν διπλάσια ακριβός από εκείνον που θα μπορούσε να περάσει χερσαία από την Ελλάδα. Αλλά αν το αέριο από (όλη) την Ανατολική Μεσόγειο και το αέριο από το Ισραήλ συναντηθούν ενιαία στο ίδιο κοινό σχέδιο, το ελληνοκυπριακό - ισραηλινό σχέδιο δεν είναι παράλογο».

Άλλωστε, η σημασία που η Τουρκία δίνει στην Ανατολική Μεσόγειο φαίνεται και από τα σχέδια γεωτρήσεων, τα οποία το υπουργείο Ενέργειας έχει ανακοινώσει ήδη από τον περασμένο Απρίλη. Ο επικεφαλής του, Μπεράτ Αλμπαϊράκ, σημείωνε από τότε ότι στόχος είναι να ανοίξουν δύο βάσεις γεωτρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και άλλες δύο στη Μαύρη Θάλασσα, όπως και ότι εκτός από το ερευνητικό πλοίο «Μπαρμπαρός», η Τουρκία σκοπεύει να αγοράσει και άλλο σεισμογραφικό πλοίο.

Μάλιστα, υπογράμμιζε ότι η χώρα θα αυξήσει συγκεκριμένα τις επενδύσεις για τη σεισμογραφική εξερεύνηση και τη γεώτρηση πετρελαίου και φυσικού αερίου, δραστηριότητες που θα ιεραρχούνται τουλάχιστον για την επόμενη 10ετία. Επίσης, είχε αναφέρει ότι οι νέες γεωτρήσεις θα αρχίσουν στα τέλη του 2017 και πρόσθετε ότι η Τουρκία δίνει προτεραιότητα στις γεωτρήσεις στη Μεσόγειο, εξαιτίας των δυνατοτήτων της, υποστηρίζοντας ότι η εξερεύνηση ενεργειακών πόρων στην περιοχή μπαίνει σε μια νέα περίοδο, εξαιτίας των εξελίξεων στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου την τελευταία 15ετία.

Πρόσφατα, ο Αλμπαϊράκ παρουσίασε στην αρμόδια επιτροπή της τουρκικής Βουλής και τα επενδυτικά σχέδια για άλλους τομείς της Ενέργειας. Τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι και οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποκτούν αυξημένη σημασία για τη μετάβαση σε μορφές Ενέργειας «πιο καθαρές», όπως και για τη συνολικότερη ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, για τη «διαφοροποίηση» των ενεργειακών πόρων που χρησιμοποιεί.

Μάλιστα, είπε ότι ενώ διεθνώς το ποσοστό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από «εναλλακτικές μορφές ενέργειας» (ηλιακή, αιολική κ.τ.λ.) είναι 24%, στην Τουρκία έχει φτάσει στο 33,2%. Το 2002 από τέτοιες μορφές Ενέργειας παρήχθησαν 34 δις kWh, ενώ το 2016 η παραγωγή έφτασε στα 91 δις (αυξημένη κατά 168%). Επίσης, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη και η συμφωνία με τη Ρωσία για τη δημιουργία του πυρηνικού αντιδραστήρα στο Ακουγιού.

Εκτιμήσεις για την ενεργειακή αγορά στη Ν/Α Ευρώπη

Ενδιαφέρον έχουν και τα στοιχεία που παρέθεσε σε έρευνά του το Ινστιτούτο για την Ενέργεια στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (ΙΕΝΕ). Σύμφωνα με αυτή, «η Τουρκία αναδύεται ως κυρίαρχος παράγοντας στη διαμόρφωση της τελικής ενεργειακής ζήτησης στην περιοχή. Αυτό προκύπτει επειδή η οικονομία της αναπτύσσεται βιώσιμα και επειδή επιδεικνύει υψηλά ποσοστά ανάπτυξης σε σύγκριση με την υπόλοιπη Νοτιοανατολική Ευρώπη». Ανάμεσα σε άλλα, η έκθεση αναφέρει:

- Η αύξηση των συνολικών ενεργειακών αναγκών της Τουρκίας θα φτάσει το 52% (το 2020) μέχρι και το 60% (το 2050).

- Όσον αφορά την παραγωγή Ενέργειας, η συνολική παραγωγή πρωτογενούς ενέργειας στη Ν/Α Ευρώπη υπολογίζεται να αυξηθεί από τα 111 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου πετρελαίου (ΜΤΟΕ) το 2015 στα 143 το 2050, με την Τουρκία να καλύπτει αυτήν την αύξηση μέχρι κατά 45%. «Όταν δεν υπολογίζεται η Τουρκία, τότε η συνολική παραγωγή μένει σχεδόν ίδια», αναφέρει η έκθεση.

- Όσον αφορά τις εκτιμήσεις για το ύψος των ενεργειακών επενδύσεων στο διάστημα 2016 - 2025, τόσο στο καλύτερο (321 δις ευρώ) όσο και στο χειρότερο δυνατό «σενάριο» (267 δις ευρώ), η Τουρκία εκτιμάται ότι θα «αντιπροσωπεύει» το μεγαλύτερο μέρος τους, αντίστοιχα 141,6 δις και 124,9 δις ευρώ.

Στο διάστημα 2006 - 2016 σχεδόν το 10% των άμεσων ξένων επενδύσεων (συνολικά 145 δις ευρώ) στην Τουρκία αφορούσε την Ενέργεια, που είναι τρίτη σε προσέλκυση επενδύσεων με 15,7 δις δολάρια, με πρώτη τη μεταποίηση (38,4 δις) και δεύτερο το χρηματοπιστωτικό τομέα.

• Φωτογραφία: Γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο ετοιμάζει τώρα και η Τουρκία

πηγή: Ριζοσπάστης