60 χρόνια από το θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη

Τρία είναι τα έργα του που μπορεί κάποιος να διεισδύσει στον ιδεολογικό του χώρο και να παρακολουθήσει την πορεία του. Αυτά είναι η “Ασκητική”, η “Οδύσσεια” και η αναφορά στον Γκρέκο.

Ο Νίκος Καζαντζάκης θα υπάρχει για πάντα· μίλησε την αλήθεια και δεν περιορίσθηκε στα ιδεολογικά σερβιρίσματα, ενώ δε λέρωσε τις μπότες του με τις λάσπες των πολιτικών σκοπιμοτήτων.

Αυτός με την γραφίδα του χάραξε τη νέα πλάση του κόσμου, το δρόμο της λευτεριάς, τονίζοντας πως αυτή κερδίζεται με αγώνες και με ψυχική αγρυπνία. Είναι πάντα επίκαιρος και αγάπησε με πάθος τη φύση, γυναίκα, ζωή και τον άνθρωπο.

Για την εξέλιξη τονίζει πως αυτή είναι στο χέρι μας και εξαρτάται πως θα την αξιοποιήσουμε και πως θα την χειριστούμε γιατί τώρα ζούμε σε μια περίοδο ψευδοευδειμονισμού, ψευδοκουλτούρας που αμφότερες κρατούν τα σκήπτρα της δημοσιότητας και επικαιρότητας ενώ στην καθημερινή ζωή μας κυριαρχεί ο καθένας για τον εαυτό του και οι Θεός για κανένα.

Ο Καζαντζάκης στο έργο του τονίζει πως εμείς δολοφονούμε την πίστη μας στο όνομα της μοντέρνας αθυρογλωσσίας με την οποία δηλητηριάζουμε την ψυχή μας και δεν γεμίζουμε το κενό μέσα μας με χαρά της ζωής γιατί εμμένουμε στο πνεύμα της ύλης και την πραγματικότητα την μετατρέπουμε σε τραγωδία, επειδή εμμένουμε στην παρακουλτούρα, παραπληροφόρηση και στην κενή ευδαιμονία που γεννούν δουλείες και απαγορεύσεις για υπερβάσεις.

Ζούμε σε μια εποχή όπου γκρεμίσθηκαν αξίες, αποϊρεποίηση συμβόλων, διάβρωση θεσμών, καθώς επίσης την τυραννία των επικοινωνιών διαφήμισης, της κατάργησης κάθε ταμπού και την διασεξουαλικότητα που το καθένα ξεχωριστά και όλα μαζί αφαιρούν κάθε νόημα και γοητεία.

Όλοι είμαστε υποταγμένοι στην οθόνη η οποία λειτουργεί ως ιδεολογία και στηρίζεται στην δική της αλήθεια και λογική που σκοτώνει την φαντασία και δράση.

Παρόλο που ο Καζαντζάκης ήταν θρησκευόμενος, εντούτοις τον γοήτευσε η δίψα του απόλυτου και η τάση προς το μυστήριο και γι’ αυτό αρνήθηκε τις συμβιβαστικές συμπεριφορές. Αρνήθηκε να ζήσει σ’ ένα προκατασκευασμένο κόσμο, τον οποίο έχουν πλασάρει οι εξουσίες, άλλοι άνθρωποι, άλλες φωνές, μικροσυμφέροντα, μυθοπλασίες και σκοπιμότητες.

Γι’ αυτό συνέχεια διαμαρτύρεται, φωνάζει και έγινε ανυπότακτος και αντάρτης.

Στόχος του είναι η σωτηρία του ανθρώπου και του Θεού και αυτό διαπιστώνεται στον προφητικό του λόγο στην Ασκητική, όπου καλεί τον κόσμο να παλέψει και να πλάσει ένα σύγχρονο κόσμο και Θεό με σάρκα και με το αίμα μας, γιατί όπως λέει «υπηρετούμε μια μυστηριώδη δύναμη που είναι μια φλόγα, ένα φως που το μυαλό λέει αλήθεια και η καρδιά αγάπη».

Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν σκοτώνει το Θεό, αλλά τον αναζητεί και τον ανακαλύπτει μέσα από τους στοχασμούς του που ακολουθεί για να βρει λυτρωτικούς διαδρόμους.

Μέσω της Ασκητικής, χαράσσει μια νέα ηθική και μια νέα ελπίδα για το Θεό, όπου, στην απελπισία μας τον αναζητούμε και που είναι το πρόσωπο της ελπίδας διά της οποίας ανυψωνόμαστε και λυτρωνόμαστε μέσω της Αγάπης.

Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν ο άνθρωπος θα εναντιωθεί στην αφθονία, στην πνευματική ακινησία, μιντιομανία και θόρυβο που όλα αυτά μας υποδουλώνουν και μας οδηγούν στην κατανάλωση και σωματολατρεία.

Τελειώνοντας επισημαίνουμε πως παρόλα τα σημεία απαισιοδοξίας που αναδεικνύει είναι αισιόδοξος και μας καλεί να συνεχίσουμε την ανοδική μας πορεία χωρίς συμβιβασμούς, γιατί η ζωή μας ενώνει και μας καθοδηγεί πως μπορούμε να τα αλλάξουμε όλα μέσα στα όρια της πραγματικότητας.

O Charles F. Kettering σημειώνει πως είναι στην μοίρα του ανθρώπου να μελετάει το αίνιγμα την ύπαρξης και ως υποπροϊόν αυτής της θαυμαστής διαδικασίας, να δημιουργεί μια νέα ζωή σ’ αυτή τη γη.