Ρωσία: Η εξέγερση των Δεκεμβριστών

Το Νοέμβρη του 1825 πέθανε ξαφνικά ο τσάρος Αλέξανδρος Α’. Τη θέση του θα έπαιρνε ο αδελφός του Νικόλαος, που ήταν πολύ μισητός για τις στρατοκρατικές του απόψεις και μεθόδους. Η οργάνωση των Δεκεμβριστών όρισε ως ημέρα της εξέγερσης την 14η Δεκέμβρη, την ημέρα που θα γινόταν στην Πετρούπολη η ορκωμοσία του Νικολάου του Β’. Το σχέδιο προέβλεπε την παρεμπόδιση της ορκωμοσίας, το ξεσήκωμα των στρατευμάτων, που συμπαθούσαν τους Δεκεμβριστές, τη μεταφορά τους στην Πλατεία της Γερουσίας και με τη δύναμη των όπλων (αν δε βοηθούσαν οι διαπραγματεύσεις) να μην επιτρέψουν στη Γερουσία και το Κρατικό Συμβούλιο να ορκίσουν τον καινούριο τσάρο.

Στο μανιφέστο της εξέγερσης γινόταν λόγος για ανατροπή της κυβέρνησης, κατάργηση της δουλοπαροικίας, απαγόρευση της υποχρεωτικής στρατολογίας, διακηρύσσονταν οι πολιτικές ελευθερίες και συγκαλούνταν η Συντακτική Συνέλευση, η οποία θα έλυνε οριστικά το πρόβλημα του συντάγματος και της μορφής διακυβέρνησης της Ρωσίας.

Στην εξέγερση πήραν μέρος περίπου 3.000 στρατιώτες με τους διοικητές τους και ενώ το συγκεντρωμένο πλήθος ήταν σαφώς υπέρ των επαναστατών, ορισμένα λάθη της ηγεσίας των Δεκεμβριστών οδήγησαν σε αποτυχία. Ο Νικόλαος πληροφορημένος από καταδότες για τα σχέδιά τους, φρόντισε να φέρει από τα ξημερώματα τα μέλη της Γερουσίας και του Κρατικού Συμβουλίου στον τόπο της ορκωμοσίας, ενώ κάλεσε τα πιστά του στρατεύματα να κυκλώσουν τους επαναστάτες.

Οι Δεκεμβριστές αντιστάθηκαν για αρκετές ώρες, ενώ σκοτώθηκαν πάνω από 80. Οταν νύχτωσε, η εξέγερση είχε κιόλας κατασταλεί. Η εξέγερση των Δεκεμβριστών, κατέχει σημαντική θέση στην ιστορία του επαναστατικού κινήματος της Ρωσίας. Ηταν η πρώτη ανοιχτή ένοπλη εξέγερση με σκοπό της συντριβή της απολυταρχίας και την κατάργηση της δουλοπαροικίας. Ο Λένιν τοποθετεί τους Δεκεμβριστές στην αρχή της περιόδου του επαναστατικού κινήματος.

Φωτογραφία: Ακουαρέλα του Κ. Ι. Κόλμαν – Η εξέγερση στην πλατεία
της Γερουσίας, στην Πετρούπολη, στις 14 Δεκέμβρη 1825

Ημεροδρόμος