Ο Φιλελευθερισμός και οι αδυναμίες του

Αυτός γεννήθηκε στην Μεγάλη Βρετανία και είναι ιδεολογία της νεοτερικότητας και συνδέεται με τον Διαφωτισμό.

Σημαντική προσωπικότητα στην ιστορία του φιλελευθερισμού είναι ο Τζον Στιούαρντ Μιλ ενώ πατέρας του είναι ο Τζον Λοκ.

Στον 20ο αιώνα οι φιλελεύθεροι θα διασπαστούν εξαιτίας του σκεπτικισμού που επικρατεί ανάμεσα τους γύρω από την επέμβαση του κράτους στην οικονομία και θα χωρισθούν σε διάφορες σχολές όπως είναι η Αυστριακή Σχολή των Λούντβιχ Φον Μιζεο και Φρίντμαν Χάγισκ, η Σχολή του Σικάγο του Μίλτου Φρίντμαν που εστιάζει την προσοχή της στον πολιτικό φιλελευθερισμό και την οικονομική ανισότητα και στους φιλελευθεριστές που υπερασπίζονται ένα ελάχιστο κράτος. 

Θα πρέπει να σημειώσουμε πως η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες φιλελεύθερες δημοκρατίες στον κόσμο και με το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821 αποφάσισαν στην Α’ Εθνοσυνέλευση να οργανώσουν το νέο τους κράτος με το πνεύμα της φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Ο νεοφιλελευθερισμός είναι η ακραία εκδοχή του φιλελευθερισμού και στοχεύει στην πλήρη κυριαρχία της αγοράς και κυριαρχείται από τον άκρατο οικονομισμό.

Η παρακμή του φιλελευθερισμό ξεκινά μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και από την μεγάλη οικονομική κρίση και Ύφεση του Μεσοπολέμου που έπληξε τη Δύση.

Όταν ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ο ολοκληρωτισμός κυριαρχούσε στην Ευρώπη και η ήττα του Άξονα οδήγησε την Ευρώπη σε δυο ιδεολογικά ρεύματα με επίκεντρο την πολιτική οικονομία και κοινωνία.

Από την δεκαετία του 1980 τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν και στα δυο ιδεολογικά στρατόπεδα με πρωταγωνιστές στο δυτικό τους Ρήγκαν και Θάτσερ (φωτογραφία) που προωθούσαν την ιδέα της ελεύθερης αγοράς και οικονομίας ενώ στο ανατολικό τα πρώτα δειλά βήματα έκανε ο Γκορμπατσόφ για φιλελευθεροποίηση της Σοβιετικής Ένωσης και ανατολικού μπλοκ.

Με αυτά τα γεγονότα που κορυφώθηκαν το 1989 ήρθε και το τέλος της οργάνωσης του σύγχρονων κοινωνιών.

Οι διαπιστώσεις του φουκουγιαμα είναι πως σχεδόν το σύνολο των κρατών οδεύουν προς την δημοκρατία και την ελεύθερη αγορά και δύσκολα ανακόπτονται εξαιτίας των οικονομικών σχέσεων που αναπτύσσονται παγκόσμια και στοχεύουν στην άνοδο του βιοτικού, μορφωτικού και υγείας επιπέδου.

Παρά το γεγονός ότι υπάρχει ένα στεγανό πληροφόρησης εντούτοις οι κυβερνήσεις δεν έπαψαν να παραβιάζουν τα βασικά δικαιώματα των πολιτών χρησιμοποιώντας ως άλλοθι τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας πέρα των καταχρήσεων της εξουσίας παρά το γεγονός ότι σήμερα η διαφάνεια και πληροφόρηση είναι άφθονη.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως σήμερα η φιλελεύθερη συνταγματική δημοκρατία είναι πιο αποδεκτή από ποτέ και πως ένας μεγάλος αριθμός διεθνών οργανισμών και μη κυβερνητικών οργανώσεων βαθμολογούν τη συμβατικότητα των κρατών και πως σήμερα λειτουργά διά των συνθηκών, συμβάσεων και θεσμών ένα «νέο παγκόσμιο κοινωνικό συμβόλαιο» που στοχεύει στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Παρόλα αυτά, σε μια σειρά κράτη γίνονται παραβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε συνανθρώπους μας που ξεπερνούν τα 2,6 δισεκ. εκτός των άλλων δισεκατομμυρίων που δέχονται ποικίλες άλλες συνέπειες από έλλειψη τροφίμων, νερού, φτώχειας κλπ.

Στη φιλελεύθερη πολιτική θεωρία υπάρχουν και άλλες ανταγωνιστικές θεωρίες που η επιτυχία τους εξαρτάται από την συμβατικότητα τους με το μοντέλο δόμησης της κοινωνίας.  Αυτή έχει και τα παρακλάδια της όπως είναι ο συντηρητικός, ο δογματικός, ο κλασικός και ο εξισωτικός φιλελευθερισμός.

Παρά τις διαφορές που έχουν, έχουν τις πιο πολλές ομοιότητες όπου δίδουν (α) έμφαση στην προστασία της ελευθερίας καθώς επίσης στα ατομικά δικαιώματα και στην φιλελεύθερη αρχή του κράτους δικαίου (β) στην αποδοχή της ελεύθερης οικονομίας η οποία θα πρέπει να συμβαδίζει με την ελευθερία και την οικονομική οργάνωση της κοινωνίας.

Εντούτοις η φιλελεύθερη δημοκρατία βρίσκεται σε κρίση και απειλείται από εκείνους που δηλώνουν υπερασπιστές της και υπονομεύουν τους θεσμούς της και αυτοί δεν είναι άλλοι από τους λαϊκιστές που υπονομεύουν τα ατομικά δικαιώματα, το ελεύθερο εμπόριο, την επιστροφή στο εθνικό κράτος και τέλος βλέπουν με καχυποψία το κράτος δικαίου και την συνταγματικότητα της χώρας τους.

Αυτοί διαχωρίζονται σε συντηρητικούς, τεχνοφοβικούς και απεχθάνονται την ελεύθερη αγορά, επιχειρηματικότητα, καινοτομία και είναι οπαδοί της μισαλλοδοξίας, μίσους, έχθρας και ενστερνίζονται τις θεωρίες των συνομωσιών.

Τα προβλήματα της φιλελεύθερης δημοκρατίας προέρχονται από τις εγγενείς παθογενες της ελεύθερης αγοράς, της οικονομικής ανισότητας και της διαπλοκής της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας.

Οι αναφερόμενες πηγές προβλημάτων δεν έφεραν τον υποσχόμενο παράδεισο πάνω στη Γη άλλα περισσότερη δυστυχία.

Γι αυτό όλοι ας στραφούμε στην δημοκρατική αρχή και στην πραγματική συναίνεση για να λυθούν τα προβλήματα των χωρών και λαών.