Δέκα χρόνια από την οικονομική κρίση και οι συμπληγάδες της

Τα μέτρα που λήφθηκαν ήταν τα ακόλουθα:-

1. Ραγδαία μείωση των επιτοκίων για να διευκολυνθεί ο δανεισμός ούτως ώστε να ανοίξει  δρόμος δανειοδότησης για αγοραπωλησία σπιτιών.
2. Η ενεργοποίηση των κεντρικών τραπεζών ιδιαίτερα στις ΗΠΑ για να χορηγήσουν δάνεια στην ιδιωτική οικονομία για να καλυφθεί το κενό από την κατάργηση της πίστωσης που χορηγούσαν οι ιδιωτικές τράπεζες.

Ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής ο ισολογισμός της Fed των ΗΠΑ να φθάσει στις 3 του Ιούλη του 2017 τα 4,457 τρις δολάρια ενώ της ΕΚΤ την ίδια περίοδο να φθάσει τα 4 τρις ευρώ.

Αυτή η κρίση οδήγησε στη συγχώνευση τραπεζών σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη μας με επίκεντρο τις ΗΠΑ να λειτουργούν σήμερα 5,083 και στην Ευρώπη 5,805.

Παρά τη συγχώνευση ο κίνδυνος εξακολουθεί να παραμένει μεγάλος αν λάβουμε υπόψιν την πρόσφατη διάσωση των Ιταλικών τραπεζών.  Οι τράπεζες χρειάζονται περισσότερη εξυγίανση και αυστηρότερο έλεγχο λειτουργίας και μέτρα.

Οι πολιτικές λιτότητας που επιβλήθηκαν στο δυτικό ημισφαίριο με στόχο την μείωση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ δεν απέδωσαν γιατί το συνολικό χρέος κυβερνήσεων νοικοκυριών και εταιρειών εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα έφθασε τα 217 δις ευρώ εκ των οποίων τα 192 τρις ευρώ είναι μια φούσκα και απειλεί τον πλανήτη.

Την τελευταία δεκαετία το χρέος αυξήθηκε κατά 75 τρις ευρώ από 232 τρις που ήταν το 2007, φθάνοντας τα 217 τρις ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2017 και το οποίο κατανέμεται για μεν τις αναπτυγμένες αγορές στα 161 τρις ευρώ για δε τις αναδυόμενες αγορές στα 56 τρις ευρώ.  Στην ευρωζώνη αυτό άγγιξε τα 9,588 τρις ευρώ.

Χώρες με το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος είναι η Ιαπωνία, Ελλάδα, Βενεζουέλα, Ιταλία, Πορτογαλία, Κύπρος με 109,3% του ΑΕΠ και με ιδιωτικό και επιχειρηματικό χρέος να φθάνει τα 62,5 δις ευρώ.

Ως αποτέλεσμα του δημοσίου χρέους κάθε άνδρας, γυναίκαι και παιδί ανά τον κόσμο να χρωστά 25,575 ευρώ.

Η τράπεζα BIS επισημαίνει πως το χρέος είναι μια βόμβα και έχει αρνητικές επιπτώσεις στην μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και δημιουργά κινδύνους για την χρηματοπιστωτική σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

Παρά την διάλυση της η ΕΕ και Ευρωζώνη εξακολουθούν να είναι αυτοπαγιδευμένες στην διαφορετική διαχείριση της οικονομικής κρίσης εμμένοντας πεισματικά στον νεοφιλελευθερισμό, παρότι η μητέρα του, Ηνωμένες Πολιτείες να ακολουθούν διαφορετική πολιτική ανάκαμψη και έχουν θετικά σημεία διεξόδου.

Ενώ οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται το χρέος και τις εμποροοικονομικές τους συναλλαγές με την Κίνα, η Ευρώπη βυθίζεται και υπνώττει επειδή οι Ευρωπαίοι χρωστούν στους Ευρωπαίους και συρρικνώνει την εσωτερική ζήτηση με το πρόσχημα της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς της.

Η ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς είναι επιβεβλημένη με μέτρα, οικονομική στήριξη και βελτίωση μισθών και εισοδημάτων γιατί μέσω αυτών θα ενθαρρυνθούν οι επιχειρήσεις να εφαρμόσουν σύγχρονες τεχνολογίες και μεθόδους παραγωγικότητας όπου θα προσφερθούν ανταγωνιστικά προϊόντα ποιότητας και θα τονωθεί και η στήριξη των ντόπιων προϊόντων και απασχόληση.

Μόλις τους τελευταίους δυο μήνες η Ευρώπη άρχισε να διαπραγματεύεται τα συμφέροντα της με ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα.

Δέκα χρόνια μετά την οικονομική κρίση η κατάσταση περιπλέκεται πιο πολύ στους τομείς πολιτικής, γεωπολιτικής και ψυχρότητας ως εξής:

α) Η καπιταλιστική οικονομία βρίσκεται συνέχεια υπό το μανδύα της στήριξης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που αύξησαν τους δείκτες κερδοφορίας τους λόγω παγίωσης μισθών, συντάξεων, κοινωνικών παροχών και τα διοχετευμένα κεφάλαια από τις κεντρικές τράπεζες για αναπτυξιακά έργα καταλήγουν στους μετόχους που αγοράζουν ομόλογα χρεόγραφα κλπ. αντί να διοχετεύονται αυτά για ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας και αγοράς.

β) Οι πολιτικοί έγιναν υπηρέτες της οικονομίας και όχι εκφραστές της πολιτικής.

γ) Αυτή έφερε τη διάσπαση της Ευρώπης, του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού ιστού, Brexit και νέους ηγέτες με επικεφαλής τον Μακρόν σε Ευρώπη και Τραμπ σε ΗΠΑ, εμπορικούς και οικονομικούς ανταγωνισμούς, νέα ψυχρότητα στις σχέσεις κρατών, μεταναστευτικό, πολιτικές εθνικών λύσεων, άυλα νομίσματα (Bitcoin, Ether, Litecoin κλπ.) που είναι πολύ επικίνδυνο να παίξεις με αυτά τα ψηφιακά νομίσματα τις οικονομίες σου, διάλυση κρατών, κούρεμα καταθέσεων κλπ.

δ) Αυτή η κρίση δημιούργησε προδοσοθήρες, συγκεντρωτικό καπιταλισμό, χρηματική οικονομία αντί παράγωγους πλούτου για ανάκαμψη, περισσότερη φτώχεια και άστεγους.

Κλείνοντας αυτό το άρθρο για την κρίση θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρουμε και το χρέος της Κίνας που αγγίζει το 304% του ΑΕΠ της (33 τρις δολάρια) και που θεωρείται ωρολογιακή βόμβα και στα αίτια που αυτό ανήλθε  στα ύψη.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό μαρξιστή Ντέιβιντ Χάρβεϊ στο βιβλίο του για την παγκόσμια ανάπτυξη παρατηρεί πως η Κίνα για το 2011 – 2013 κατανάλωσε 6,651 εκατ. Τόνους τσιμέντου για κατασκευαστικούς σκοπούς, ακολουθώντας το παράδειγμα του Ναπολέοντα Γ’ το 1852 που ανασκεύασε το Παρίσι και του Ρούσβελτ το 1945 για μεταπολεμικές κατασκευές.

Πάντως το ερώτημα που γεννιέται είναι, πως θα γίνει η αποπληρωμή του χρέους γιατί παντού οι χρυσές εφεδρείες έχουν παρέλθει και ίσως το τραπεζιτικό σύστημα της χώρας περιέλθει υπό αμερικανικό έλεγχο.

Πάντως οι πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα είναι αρκετά προβληματικές και χρειάζεται η κοινή λογική της συναίνεσης και ιδιοτέλειας απ’ όλους με κοινή στοχοθεσία για βγούμε από τα αδιέξοδα