• Πέντε χρόνια από το θάνατο του Άγγελου Δεληβοριά

Της Εύας Νικολαΐδου*

Όταν συνομιλούσες μαζί του διαπίστωνες ένα είδος παντογνωσίας. Το βλέμμα του είχε δύναμη. Ήταν διεισδυτικό. Η αγάπη του για το καθαρό και ακέραιο απεικονίζεται στη ζωή και το έργο του. Ξεκινούσε τη μέρα του από τις 6 το χάραμα μέχρι τα μεσάνυχτα. Δούλευε ασταμάτητα, στο υπόγειο του μουσείου Μπενάκη (εκεί ήταν το γραφείο του), εντατικά, ακούραστα, με όραμα. Το έργο του προκαλεί μια απολλώνια δύναμη. Είναι τεράστιο. Είχε μια γοητεία, μια σοφία. Η θεώρησή του ήταν ανώτερη. Όταν ήσουν δίπλα του, νόμιζες πως είσαι μοναδικός.

Γράφει: Γεράσιμος Χολέβας*

Μεγάλη εβδομάδα και η προσμονή της «ανάστασης» είναι μια διαδικασία, που ξεπερνά το Πάσχα. Η χριστιανική πίστη είναι δεμένη με αυτή την αντίληψη για τη ζωή, δηλαδή την προσμονή για μια αυτόματη δικαίωση.

Συνήθως, τέτοιες μέρες, επιδιώκεται μια αλλαγή των συμβόλων και των συμβολισμών, με ορισμένες παρομοιώσεις, για να γίνει αναφορά στην κοινωνική «ανάσταση». Σε αυτό το κλίμα ακούμε και τις συνηθισμένες ευχές πολιτικών προσώπων, για το Πάσχα.  Η δεδομένη διαδικασία -η προσμονή της «ανάστασης» και  της αυτόματης δικαίωσης- δεν αλλάζει. Έτσι, η προσμονή γίνεται, κατά κάποιον τρόπο, με θρησκευτικούς όρους.

Ο Γεώργιος Βιζυηνός θεωρείται και είναι ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους των ελληνικών γραμμάτων και συγκεκριμένα της ελληνικής λογοτεχνίας. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γεώργιος Μιχαήλ Σύρμας ή Μιχαηλίδης.

Τόπος ιερός, εδώ που οι αντίχριστοι ξανασταύρωσαν το Χριστό και την Ελλάδα,
κ’ είταν Παρασκευή Μεγάλη, 14 του Απρίλη,
και κει που η γης ανάβρυζε κρινάκια, παπαρούνες χαμομήλια για το Πάσχα
σκάφτηκαν τάφοι και στους τάφους δε χωρούσαν οι λεβέντες,
και μες στα σπλάχνα δε χωρούσε τόσος πόνος.
Κι’ είταν το Αγρίνι ολάκερο ένας Επιτάφιος μ’ όλα του τα κεριά σβησμένα.

(Απόσπασμα από το «Αναστάσιμο Μνημόσυνο» του Γιάννη Ρίτσου,
«για τους πεσόντες στην κατοχή Αγρινιώτες»)

* * *

Ξημέρωνε Μεγάλη Παρασκευή, 14 Απρίλη, του 1944, όταν οι Γερμανοί με τους ταγματασφαλίτες συνεργάτες τους ξεκίνησαν τη σφαγή 120 κρατουμένων κομμουνιστών του Αγρινίου σε αντίποινα για την ανατίναξη από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ μιας γερμανικής αμαξοστοιχίας, πέντε μέρες νωρίτερα.