Διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία και οι αρχές λύσης του Κυπριακού

Προχωρώντας δε πάρα κάτω, έθεσα κι ένα ερώτημα: “Πως μπορεί να ερμηνευθεί η δημιουργία -και μάλιστα σε ποσοστό κοντά στο 30% του κυπριακού εδάφους- σχετικώς αμιγώς τ/κ περιοχής, αφού Άγκυρα και κατοχικό καθεστώς απαιτούν διασφαλισμένη πλειοψηφία πληθυσμού και περιουσίας Τ/κυπρίων και εποίκων, στα πλαίσια -κατά την κοινώς λεγόμενη- διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας;". Στο ερώτημα αυτό δεν δίστασα να δώσω την προσωπική μου απάντηση... Ότι, δηλαδή, λαμβάνοντας υπόψη τα αφηγήματα Άγκυρας και κατοχικού καθεστώτος ως προς το περιεχόμενο της ΔΔΟ, κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί μόνο με εσαεί παραβίαση των στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βασικών ελευθεριών των Ε/κυπρίων και της συντριπτικής πλειοψηφίας των προσφύγων...

Ζητώντας χθες να μην θεωρηθούν οι πιο πάνω τοποθετήσεις μου αιρετικές και να μην χαρακτηριστώ -προσωπικά- ως απορριπτικός και/ή κατά της ομοσπονδιακής λύσης, επανέρχομαι σήμερα επί τούτης της πτυχής. Για να απαντήσω στο ερώτημα: Μήπως με την τοποθέτησή μου ζητώ να αλλάξει η συμφωνημένη ομοσπονδιακή μορφή λύσης του Κυπριακού; Κι η απάντησή μου είναι: Όχι, δεν ζητώ κάτι τέτοιο. Αισθάνομαι, ως ενεργός πολίτης, ότι το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης -ομοσπονδία- δεν μπορεί να αλλάξει. Τουλάχιστον όχι εξ υπαιτιότητας της δικής μας πλευράς. Συνεπώς, αυτό που στη δική μου αντίληψη παραμένει ως κυρίαρχο είναι πως: η λύση -πέρα από την άρση των τετελεσμένων της εισβολής και κατοχής, της αποκατάστασης της εδαφικής ακεραιότητας, κυριαρχίας και ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας- θα πρέπει να διέπεται από συγκεκριμένες αρχές και περιεχόμενο.

Αλλά -θα μου πείτε- ποιες είναι οι αρχές -και περιεχόμενο- που θα πρέπει να διέπουν τη λύση -είτε αυτή ονομάζεται διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, είτε απλώς ομοσπονδία- του Κυπριακού; Κι απαντώ: Στη δική μου απλή λογική, οι αρχές που θα συμφωνηθούν δεν θα μπορούν επ’ ουδενί να ακυρώνουν τα δικαιώματα των πολιτών -οιασδήποτε των περιφερειών- που κάθε σύγχρονο και ευνομούμενο -ευρωπαϊκό και όχι μόνο- κράτος επιφυλάσσει για τους πολίτες του. Κι αυτό δεν είναι τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο από την εφαρμογή για όλους τους πολίτες της -ελπίζω και προσδοκώ πραγματικά- επανενωμένης Κύπρου των στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βασικών ελευθεριών. Δικαιώματα και ελευθερίες που δεν μπορούν να τίθενται σε πλαίσια και περιορισμούς για κανένα Κύπριο -και νόμιμο κάτοικο του νησιού- σε οποιαδήποτε των συνιστωσών ομόσπονδων πολιτειών, ή όπως αλλιώς αυτές ήθελαν ονομασθεί. Κι ασφαλώς οι βασικές, οι θεμελιώδεις ελευθερίες -διακίνησης, εγκατάστασης και περιουσίας- όπως βεβαίως και οι οικονομικές ελευθερίες -δικαίωμα εργασίας και ελεύθερη διακίνηση προσώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων- δεν μπορούν να τίθενται υπό την αίρεση κανενός. Ούτε, ασφαλώς υπό διαπραγμάτευση. Τελεία! Και θα πρέπει να βρουν αυτές την πρακτική -και ουσιαστική- εφαρμογή τους στην λύση. Αν θέλουμε αυτή να είναι λειτουργική και βιώσιμη

Από κει και πέρα, ωστόσο, να μου επιτρέψετε να δανειστώ στοιχεία -ως προς την σκοπούμενη λύση του Κυπριακού- από την κοινή διακήρυξη των 18 ε/κ και τ/κ συνδικαλιστικών οργανώσεων, που απαρτίζουν το Πανσυνδικαλιστικό Φόρουμ Κύπρου, που εγκρίθηκε τον περασμένο Γενάρη, την ημέρα που ξεκινούσαν στην Γενεύη οι διαπραγματεύσεις Αναστασιάδη - Ακιντζί. Αλήθεια, τι ζητούσαν -και αντιλαμβάνομαι εξακολουθούν να ζητούν- οι συνδικαλιστικές οργανώσεις από τους δύο ηγέτες; Ζητούσαν να διασφαλιστεί ότι “με την επίλυση του κυπριακού προβλήματος θα πρέπει να διασφαλίζονται όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την ύπαρξη μιας ενιαίας οικονομίας και αγοράς εργασίας. Η οποία θα έχει στο επίκεντρό της την ενίσχυση της ευημερίας όλων των Κυπρίων και την εγγύηση της κοινωνικά δίκαιης κατανομής του παραγόμενου πλούτου”.

Μάλιστα, σύμφωνα με τις ε/κ και τ/κ συνδικαλιστικές οργανώσεις, η λύση θα πρέπει να εμπεριέχει μια σειρά από αρχές, κατοχυρώνοντας την ομαλή και εύρυθμη λειτουργία των εργασιακών σχέσεων και να ρυθμίζει με επάρκεια την αγορά εργασίας. Πιο συγκεκριμένα δε, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ζητούσαν εφαρμογή: ενιαίου συστήματος εργασιακών σχέσεων και απασχόλησης, ενιαίο σχέδιο κοινωνικής ασφάλισης και ενιαίο σύστημα καθορισμού μισθών και απολαβών.

Επίσης, ζητούσαν πλήρη σεβασμό του δικαιώματος της ελεύθερης διακίνησης, του συνεταιρίζεσθαι και της επιλογής απασχόλησης σε οποιαδήποτε περιοχή της Κύπρου. Ακόμη, έθεσαν το θέμα της πλήρους απαγόρευσης των διακρίσεων στην απασχόληση και στις απολαβές λόγω εθνικής καταγωγής, θρησκείας, χρώματος, φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού.

Κοντά σ’ αυτά, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ζητούσαν και την εφαρμογή ενός εκπαιδευτικού συστήματος που θα διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση περιβάλλοντος ανεκτικότητας, ειρηνικής συνύπαρξης και αλληλοσεβασμού.

Και επανέρχομαι στο αρχικό ερώτημά μου, αλλά διαφοροποιημένο: Είναι κάποιος πεπεισμένος ότι: με τα τουρκικά αφηγήματα και ερμηνείες του όρου και περιεχομένου της διζωνικής ομοσπονδίας, η λύση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας όπως την επιδιώκουν Άγκυρα και το κατοχικό καθεστώς, κατοχυρώνει τις πιο πάνω αρχές; Προσωπικά δεν είμαι... Και δεν έχει τούτο ποσώς να κάνει με οποιαδήποτε εθνικιστικά αισθήματα ή αρνητή προδιάθεση για τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων. Κάθε άλλο: Γεννήθηκα σε περιοχή και περίοδο που τα πρώτα χρόνια της ζωής μου τα έζησα σε περιοχή -Συνεργατική Έπαυλη Ονίσιας- που ήταν σταυροδρόμι συνεύρεσης και συνεργασίας Ε/κ και Τ/κ. Κύπριοι και οι μεν και οι δε και οι οποίοι δεν είχαν τίποτε να μοιράσουν, παρά μόνο δούλευαν στα ίδια χωράφια και πότιζαν με τον ίδιο ιδρώτα την μάνα γη για να τους θρέψει...

Αυτή την εικόνα πρέπει να έχουν μπροστά τους οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων και η λύση που διαπραγματεύονται αυτήν την Κύπρο πρέπει να ξαναφέρει στο λαό της: Την ενωμένη κοινή πατρίδα όλων των Κυπρίων, ειρηνική και ευημερούσα. Που θα επανενώνει τον λαό μας και την μάνα κυπριακή γη απ’ άκρου σ’ άκρο. Η όποια δε κρατική δομή θα πρέπει να είναι εργαλείο για την ειρηνική συνύπαρξη και την ευημερία όλων των Κυπρίων, που θα απολαμβάνουν όλοι τα ίδια δικαιώματα και ελευθερίες. Ενώ τα δικαιώματα και οι ελευθερίες του ενός, δεν θα αποβαίνουν σε βάρος των δικαιωμάτων και ελευθεριών του άλλου. Έτσι και τόσο απλά...

Υ.Γ.: Τις αρχές λύσης του Κυπριακού δεν τις θέτω εγώ. Τις αρχές λύσης του Κυπριακού τις θέτει το διεθνές δίκαιο και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Τις θέτει ακόμη το ευρωπαϊκό -λεγόμενο- κεκτημένο, αλλά και οι ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου το 1989 και 2009. Θέλω να πιστεύω ότι όλα αυτά τα θυμούνται οι σημερινοί ηγήτορες της μακαρίας νήσου...

• Στη φωτογραφία: από τη Διάσκεψη για την Κύπρο τον περασμένο Γενάρη, στη Γενεύη και στην ένθετη φωτο ο χάρτης της Κύπρου...