Οι διακρατικοί ανταγωνισμοί στο Κυπριακό

Η ανακάλυψη τέτοιων ενεργειακών κοιτασμάτων στην ΑΟΖ του νησιού μας αύξησε τον ανταγωνισμό για έλεγχο και εκμετάλλευση τους από τις μεγάλες δυνάμεις που παίζουν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις που αφορούν την επίλυση του προβλήματος μας προς όφελός τους. Πέραν τούτου, αυξήθηκε και ο κύκλος των συμμαχιών και συνεργασιών για προστασία και εκμετάλλευση τούτων.

Εκτός των αναφερομένων είναι και το καθεστώς των εγγυήσεων που επηρεάζει τους συσχετισμούς μεταξύ Ελλάδας - Τουρκίας - Βρετανίας για επέμβαση στο νησί και για την κατανομή της ισχύος τους στην Ανατολική Μεσόγειο και τον ηγεμονικό τους ρόλο ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις στην περιοχή.

Πέραν του αναφερόμενου ανταγωνισμού, υπάρχει και αμερικανο-ρωσικό ενδιαφέρον, όπου οι Δυτικοί ενδιαφέρονται να έχουν τον πλήρη έλεγχο ενώ οι Ρώσοι να τον περιορίσου όσο μπορούν.

Τα άμεσα εμπλεκόμενα μέρη, Κύπρος - Ελλάδα - Τουρκία, αντί για επίλυση του προβλήματος συντηρούν την σύγκρουση για δεκαετίες χωρίς αποτέλεσμα, με αποτέλεσμα να οξύνονται οι σχέσεις τους και να αυξάνονται οι εθνικισμοί μεταξύ τους σε βάρος των λαών και χωρών τους απ’ όλες τις απόψεις.

Όπως υφίσταται σήμερα η Κυπριακή Δημοκρατία έχει περιορισμένη ισχύ για ποικίλους λόγους και γι’ αυτό προσπαθεί να μετριάσει τις δυσχέρειες και αδυναμίες ισχύος, δημιουργώντας διάφορες συμμαχίες και συνεργασίες σε διάφορους τομείς με μια σειρά χώρες.

Η ένταξη και παρουσία μας στην ΕΕ άλλαξε σε κάποιο βαθμό τους συσχετισμούς μας με την Τουρκία, γιατί κερδίσαμε διπλωματικά και νομικά πλεονεκτήματα -όπως είναι το ευρωπαϊκό κεκτημένο, διεθνές δίκαιο, ανθρώπινα δικαιώματα- τα οποία μπορεί να αξιοποιήσουμε για την επίλυση του προβλήματός μας. Παρόλα αυτά, ο διεθνής παράγοντας τα εξουδετερώνει λόγω της μικρής μας ισχύος και των συμφερόντων που έχουν με την Τουρκία.

Ανταγωνιστής των κυπριακών συμφερόντων είναι η Τουρκία που συνδέει το κυπριακό πρόβλημα με την ασφάλεια της και τον ηγεμονικό ρόλο που θέλει να διαδραματίσει στην Ανατολική Μεσόγειο λόγω της παρουσίας της στο νησί από το 1974 και γι αυτό καθοδηγεί στους Τουρκοκυπρίους στις συνομιλίες.

Πέραν των αναφερομένων, είναι και το γεγονός ότι θέλει να έχει ρόλο στην διαχείριση των κοιτασμάτων της Κυπριακής ΑΟΖ και αγωγών και τέλος να περιορίσει την εξάρτηση της σε ενέργεια από Ρωσία και Ιράν και να γίνει ενεργειακός κόμβος Δύσης - Ανατολής.

Πρέπει να τονισθεί πως; ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων είναι καταλυτικός για τις εξελίξεις στο Κυπριακό, λόγω των σχεδίων τους για Ανατολική Μεσόγειο και Μέση Ανατολή και δεν μπορεί να τις αφήνει αδιάφορες

Το Κυπριακό συμπεριλαμβάνεται στα ευρύτερα σχέδια των ΗΠΑ και Δυτικών για την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και η Τουρκία -παρά την αμφισβήτηση της εκ μέρους της Δύσης- εντούτοις την θεωρούν σημαντικό πόλο για το δυτικό σύστημα.

Ο ρόλος της Βρετανίας είναι υποβοηθητικός στην λειτουργία του αγγλοσαξονικού δόγματος, ενώ ο ρόλος της Ρωσίας είναι δευτερευούσης σημασίας, επειδή θέλει να αυξήσει την επιρροή της στο νησί και στην ευρύτερη περιοχή.

Πρωταρχικός ρόλος των ΗΠΑ για την περιοχή είναι η σταθερότητα και η εξάλειψη της τρομοκρατίας και να διατηρηθούν οι συμμαχικές δομές μέσω του ΝΑΤΟ και να στηρίξουν τα κράτη της περιοχή που ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους.

Παρά το γεγονός το κυπριακό ζήτημα βρίσκεται στην σφαίρα επιρροής της ΕΕ, εντούτοις αδυνατεί να ανταποκριθεί πλήρως λόγω μιας σειράς αδυναμιών και της ευρωπαϊκής κρίσης που την κτυπά και των εθνικών συμφερόντων που έχουν τα κράτη μέλη της, παρά το γεγονός ότι είμαστε πλήρες κράτος - μέλος.

Όσον αφορά το Ισραήλ, αυτό επηρεάζει άμεσα την λύση του προβλήματος μας επειδή ενδιαφέρεται άμεσα για την Μέση Ανατολή και την περιοχή γενικότερα επειδή θέλει να είναι περιφερειακή δύναμη και να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά του.

Λόγω της θέσης του νησιού μας θα βρισκόμαστε συνέχεια ανάμεσα στους διακρατικούς ανταγωνισμούς και στόχος μας θα πρέπει να επιδιώξουμε λύση που θα επιφέρει σταθερότητα, ασφάλεια, εμπιστοσύνη, ειρήνη, ευημερία για όλους τους κύπριους μακριά από λαϊκισμούς, ακροβατισμούς, ξεχωριστές προσεγγίσεις και σχολές.

Με πείρα τα λάθη, παραλείψεις και την πραγματικότητα που βιώνουμε να βρούμε την δύναμη για ένα ειλικρινή συμβιβασμό και την δύναμη για ένταξη σ’ ένα οργανισμό που θα παρέχει ασφάλεια γιατί η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου θα αναδομηθεί μέσα από τους θεσμούς ασφαλείας.