Η λεκτική βία και ρητορική μίσους
- Written by eKypros
Γράφει: Χαράλαμπος Μερακλής
Κατά καιρούς η δημόσια σφαίρα μετατρέπεται σε αρένα, επειδή το χρησιμοποιούμενο υλικό στηρίζεται σε ένα συνοθύλευμα από ψέματα, ανακρίβειες, διαστρεβλώσεις, θεωρίες, συνομωσίες, αυθαίρετα ερμηνείες όπου διασυνορεύονται: άτομα, κοινωνικές ομάδες, κόμματα, πολιτικοί παράγοντες και επιστήμονες.
Η χρήση της λεκτικής βίας εγείρει ανησυχητικά ερωτήματα επειδή στόχος της είναι να διασπάσει την κοινωνία όπου την υποχρεώνει σε αυτολογοκρισία και η διαφορετική άποψη θεωρείται επικίνδυνη και ο διάλογος αποξενώνεται.
Η λεκτική βία και η ρητορική μίσους καλλιεργούν την μισαλλοδοξία, μίσος, φανατισμό και την ανακύκλωση ψευδών ειδήσεων.
Αυτά είναι διαχρονικά και σε πάρα πολλές περιπτώσεις οδήγησαν χώρες, λαούς και κοινωνίες σε αντιμαχόμενα στρατόπεδα και σε σύρραξη με αποκορύφωμα το αιματοκύλισμα και σε διάλυσή τους.
Οι υποδαυλιστές υποστηρίζουν ότι η κοινωνία αποτελείται από καλούς και κακούς. Οι μεν καλοί είναι μαχητές του φωτός, άμεμπτοι κάτοχοι της αλήθειας ενώ οι κακοί είναι υπηρέτες ξένων συμφερόντων, προδότες, στρατιώτες του κακού και θα πρέπει να καταπολεμηθούν και να εξοντωθούν.
Η προσέγγιση αυτή είναι καθαρά ολοκληρωτική και δεν έχει να κάμει με την δημοκρατική κουλτούρα που προϋποθέτει την ανοχή στην διαφορετική άποψη.
Η διχαστική γνώμη στις φιλελεύθερες δημοκρατίες δεν έχει μόνιμο χαρακτήρα επειδή δεν χρησιμοποιούνται οι βολικοί μύθοι και οι μεγάλες αφηγήσεις και οι κάτοικοι τους συμφιλιώνονται με την πραγματικότητα.
Οι οπαδοί και εκφραστές της διχόνοιας και μίσους εκμεταλλεύονται τους θεσμούς για να προωθήσουν τις δικές τους πολιτικές και βλέψεις αποφεύγοντας τον διάλογο και κριτική.
Σημαντικό ρόλο σ’ αυτές τις περιπτώσεις διαδραματίζουν τα ΜΜΕ με τον τρόπο που χειρίζονται και προωθούν τις απόψεις τους γιατί αυτά διαμορφώνουν την κοινή γνώμη και αναγορεύουν πρόσωπα, αξίες και πρότυπα ως εκφραστές της κοινωνίας που θέλουν να δημιουργήσουν.
Καταλήγοντας θέλουμε να επισημάνουμε πως η επιθετική πολιτική και ρητορική με στόχο να δημιουργηθούν εχθροί και άπιαστα όνειρα, οδηγούν λαούς και κοινωνίες, να θερίζουν θύελλες, επειδή διασπάται η αμοιβαιότητα της ορθολογικής λογικής και διαπραγμάτευσης.