100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση και η πορεία της
- Written by eKypros
Γράφει: Χαράλαμπος Μερακλής
Ρωσική και Γαλλική Επανάσταση άλλαξαν την πορεία της ιστορίας γιατί ο στόχος τους δεν ήταν η εθνική ανεξαρτησία όπως συνέβαινε κατά τον 19ο και 20ο αιώνα με τις εθνικές επαναστάσεις, αλλά με την ριζική αλλαγή οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών σχέσεων και την δημιουργία νέου μοντέλου κοινωνίας.
Το ξέσπασμά της, δεν ήταν κάτι το αναπάντεχο και η υποδοχή της έξω από τα σύνορα της Ρωσίας ήταν από αμήχανη έως θετική, με μόνη εξαίρεση τους αντιδραστικούς κύκλους της Ευρώπης επειδή κατάρρεε το έδαφος κάτω από τα πόδια τους με την διάλυση των αυτοκρατοριών και την θεωρούσαν «μολυσματική» όπως και την Γαλλική γιατί γεννούσε προσδοκίες στους καταπιεσμένους λαούς.
Αυτή δεν έγινε παγκόσμια, όπως την ονειρευόταν ο Λένιν, ο οποίος βασίστηκε στο κομμουνιστικό Μανιφέστο των Μαρξ και Ένγκελς που τόνιζε «προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε», αλλά στο μοντέλο του σοβιετικού κράτους, παρά το γεγονός πριν τον θάνατό του ο Μαρξ νόμιζε πως θα ήταν πυροκροτητής, και θα πυροδοτούσε την προλεταριακή επανάσταση σ’ όλες τις βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες.
Γι αυτό η πρόκληση, για τους μπολσεβίκους του 1917, ήταν τεράστια, γιατί θα μετατρεπόταν αυτή η αχανής πολυεθνική αυτοκρατορία από αγροτική σε μια κοινωνία βασισμένη στην ισότητα, κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο και σε μια σύγχρονη ισχυρή βιομηχανική χώρα, κάτω από συνθήκες Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, συγκρούσεων, εμφύλιου Πολέμου, εισβολής ξένων δυνάμεων και μετέπειτα Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και Ψυχρού Πολέμου.
Ο στόχος αυτός ήταν διπλός, γιατί δημιουργείτο μια σοσιαλιστική κοινωνία με ριζοσπαστικό εκμοντερνισμό των οικονομικών δομών που υιοθέτησαν τα σοβιέτ για τον εξηλεκτρισμό της χώρας και με καινοτόμες αλλαγές και ιδέες σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα ξεκινώντας από εκπαίδευση, δικαιοσύνη, επιστήμη, τεχνολογία, τέχνη κλπ.
Επειδή η Οκτωβριανή Επανάσταση στόχευε στην οικοδόμηση μιας διαφορετικής κοινωνίας και κουλτούρας, μετατράπηκε σε παγκόσμιο γεγονός και διαμόρφωσε τις εξελίξεις στην ιστορία του 20ου αιώνα και σε πλανητική κλίμακα με μια νέα πολιτική πρόταση στις χώρες που υποτάχθηκαν στο πλέγμα του ιμπεριαλισμού και αποικιοκρατίας όπου συνδέθηκε κομμουνισμός και εθνικισμός και κινητοποιούσε τις μάζες.
Αυτά τα κινήματα τελεσφόρησαν σε Ασία, Αφρική, Λατινική Αμερική και στις χώρες του αστικού κόσμου ο οποίος ανάπτυξε αντικομουνιστικές κινητοποιήσεις και πολιτικές διώξεις με στόχο την αντιμετώπιση του «εσωτερικού εχθρού» όπως έλεγαν και την διάσπαση του λαού. Συνάμα αναγκάσθηκε να υιοθετήσει κοινωνικές πολιτικές και την σταδιακή οικοδομική του κράτους πρόνοιας.
Στην πορεία της η Οκτωβριανή Επανάσταση συνάντησε και την σκοτεινή πλευρά με τα γκούλακ, τη βίαιη κολεκτιβοποίηση τις δίκες παρωδία, τις καταπιέσεις, Σταλινισμό. Όλα αυτά έστρεψαν την προσοχή των λαών αλλού.
Παρά το γεγονός η Ρωσική Επανάσταση δεν ανέτρεψε μιας και έξω την καπιταλιστική τάξη, εντούτοις απέδειξε πως η κοινωνία μπορεί να αλλάξει και πως οι άνθρωποι δημιουργούν την ιστορία και πως υπάρχει εναλλακτική λύση απέναντι στην εκμετάλλευση και άδικη ανισότητα και σπάζει το απόφθεγμα πως η κοινωνική ανισότητα είναι στοιχείο της φύσης.
Θα πρέπει να τονισθεί πως οι επαναστάσεις – εξεγέρσεις στην αρχαία Ρώμη, Μεσοποταμία, των Παυλικάνων, Καθαρών και Βογομίλων, δεν ανέτρεξαν τη τάξη του κόσμου και ούτε είχαν πολιτικό αποτέλεσμα. Μονάχα έφθειραν το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα και το πλήγωσαν επειδή στηρίχθηκαν στη διαμεσολάβηση του Θεού για την αλλαγή του αφέντη.
Όμως, η πρόσφατη ιστορία της Ευρώπης διά της Γαλλικής Επανάστασης του 1789, ανέτρεψε το παλαιό καθεστώς και κατάργησε το κράμα των πολιτικών και κοινωνικών χαρακτηριστικών που επικρατούσαν από το Μεσαίωνα, και του τρόπου επιβολής της καπιταλιστικής παραγωγής. Εκείνο που δεν κατάφερε ήταν η κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο και τα κοινωνικά χωροταξικά δεδομένα.
Η Επανάσταση του 1917 έφερε κάτι το νέο που έχει σχέση με την παραγωγή και την εξουσία και γι’ αυτό στόχος του σοσιαλισμού ήταν να κυριαρχήσει πάνω στο κοινωνικό γίγνεσθαι με ορίζοντα την δημιουργία κοινωνιών ισότητας και ελευθερίας.
Σχετικά με την κατάρρευση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, αυτή οφείλεται σε αντικειμενικές συνθήκες και αδυναμίες του υποκειμενικού παράγοντα, στην επιβίωση και δράση του καπιταλισμού, τις εμφύλιες συρράξεις και εγκλήματα καθώς επίσης στην επιθετικότητα και μεθοδικότητα που εφάρμοσαν οι καπιταλιστικές κυβερνήσεις εναντίον του.
Την Οκτωβριανή Επανάσταση δεν θα πρέπει να την βλέπουμε σαν μνήμη μέσα από τα μουσεία και ούτε το σοσιαλισμό μέσα από τα γραφειοκρατικά εξαμβλώματα που κατέρρευσαν το 1989, αλλά μέσα από το βάθεμα της δημοκρατίας σε κοινωνικό επίπεδο και της εφικτής διεξόδου από τα συστήματα αδιεξόδου που γεννούν σειρές βαρβαρότητας, καταστροφής περιβάλλοντος, πυρηνικής απειλής, πολέμων κλπ.
Παρά τις αδυναμίες και την πτώση του, οι λαοί επιζητούν την κοινωνική δικαιοσύνη γιατί η ανθρώπινη ιστορία είναι συνυφασμένη με την πάλη των τάξεων, ανάπτυξης, νοημοσύνης, τεχνολογίας καινοτομίας, ανθρώπινου πολιτισμού, νομιμότητας, θεσμών, συνεννόησης κλπ.
Γι’ αυτό και ο φιλόσοφος Αριστοτέλης τονίζει πως «ο άνθρωπος είναι γενετικό, κοινωνικό ον και καλύτερο από τα ζώα, αλλά και χειρότερο όταν ξεφύγει από το νόμο».
Μπροστά στα σημερινά αδιέξοδα που βρισκόμαστε θα πρέπει να εφαρμόσουμε το απόφθεγμα «Συν Αθηνά και χείρα κίνει» και να μη λοξοκοιτούμε την Οκτωβριανή Επανάσταση γιατί είναι ένα κορυφαίο γεγονός του 20ου αιώνα γιατί άνοιξε το δρόμο στους αδικημένους να βγουν στην επιφάνεια και έδωσε νέα χροιά και πνοή στη παιδεία, πολιτισμό, αλληλοσεβασμό και κατανόηση μέσω των οποίων οι λαοί ενώθηκαν κατά του φασισμού.
Πίσω της άφησε τις παρακαταθήκες του αγώνα για το αύριο γιατί η ανθρωπότητα αξίζει ένα καλύτερο μέλλον.









